
Fren sistemi, araçta bakımı ertelenmemesi gereken sistemlerin başında gelir. Balata ve diskler aşınan parçalardır; ne kadar sürede aşınacakları sürüş tarzına, araç ağırlığına, trafik koşullarına ve parça kalitesine göre büyük farklılık gösterir. Bu nedenle değişim zamanını yalnızca kilometreye bakarak değil, ölçüm ve belirtilere göre belirlemek gerekir.
Balata Aşınması Nasıl Anlaşılır?
Yeni bir fren balatasının sürtünme malzemesi genellikle 10-12 mm civarındadır. Bu kalınlık yaklaşık 2-3 mm seviyesine indiğinde değişim yapılması önerilir. Çok daha düşük kalınlıkta balatanın metal taşıyıcı plakası diske temas etmeye başlar; bu da hem fren mesafesini uzatır hem de diski kısa sürede kullanılamaz hale getirir.
Aşınmayı haber veren başlıca işaretler şunlardır:
- Gösterge panelinde fren balatası uyarı lambasının yanması (elektrikli aşınma sensörü olan araçlarda)
- Frenlemede ince, tiz bir ötme sesi; bazı balatalarda bulunan metal aşınma göstergesi bu sesi bilerek üretir
- Metal metale sürtünmeyi andıran hırıltı veya kazıma sesi
- Fren hidroliği seviyesinin depoda yavaş yavaş düşmesi (balata inceldikçe kaliper pistonları dışarı çıkar ve hidrolik seviyesi azalır)
- Jant üzerinde normalden fazla fren tozu birikmesi
Şehir içinde sık frenle kullanılan araçlarda ön balatalar otoyolda kullanılan araçlara göre çok daha hızlı aşınır. Ağırlığın frenlemede öne kaydığı için ön balatalar arka balatalardan genellikle daha erken biter.
Arka Frenler ve Kampanalar
Arka frenler daha yavaş aşındığı için genellikle ihmal edilir. Bazı araçlarda arka aksta disk yerine kampana ve pabuç sistemi kullanılır. Kampanalı sistemlerde pabuç aşınması dışarıdan görülmez; kampana sökülerek kontrol edilmesi gerekir. Uzun süre kullanılmayan el freni teli ve kaliper mekanizmaları paslanıp sıkışabilir; bu da tek tarafa çeken bir frenlemeye ya da sürekli sürten bir balataya yol açar. Arka balatanın sürekli sürtmesi jantın aşırı ısınması, yanık kokusu ve yakıt tüketiminde artış şeklinde fark edilir. Bu nedenle her bakımda ön ve arka frenlerin birlikte değerlendirilmesi doğru olur.
Fren Diski Ne Zaman Değişir?
Diskler de zamanla incelir. Her diskin üzerinde, genellikle göbek kısmına ya da kenarına basılmış bir minimum kalınlık değeri bulunur (örneğin “MIN TH 22 mm” gibi). Mikrometre ile yapılan ölçümde disk bu değere ulaşmış ya da altına inmişse değiştirilmelidir. Ölçüm değerin üzerinde olsa bile şu durumlarda disk değişimi gündeme gelir:
- Disk yüzeyinde belirgin çizik ve kanallar
- Disk kenarında elle hissedilen belirgin bir set (dudak) oluşması
- Aşırı ısınmaya bağlı mavimsi renk değişimi veya yüzey çatlakları
- Disk yüzeyinde salgı (yalpa) ve kalınlık farkı
Diskler her zaman aks bazında, yani sağ ve sol birlikte değiştirilir. Yeni disk takıldığında balataların da yenilenmesi önerilir; eski balatalar yeni diskin yüzeyine tam oturmaz.
Frende Titreme ve Direksiyon Sallanması
Frene basıldığında direksiyonda veya pedalda hissedilen titreme, çoğunlukla diskteki kalınlık farkından kaynaklanır. Halk arasında “disk eğrilmesi” denilse de çoğu zaman sorun, diskin yüzeyine düzensiz balata malzemesi transferi ve buna bağlı kalınlık farkıdır. Jant bijonlarının düzensiz sıkılması ve uzun yokuş inişlerinde aşırı ısınan frenle beklemek bu durumu tetikleyebilir.
Titreme her zaman frenden de kaynaklanmaz. Rot başı, salıncak burcu veya ön düzen boşlukları frenleme sırasında hissedilir hale gelebilir. Bu nedenle titreme şikâyetinde fren ve ön düzen birlikte kontrol edilmelidir.
Fren Hidroliği Neden Değiştirilir?
Fren hidroliği (çoğu araçta DOT 4) havadaki nemi zamanla emer. Su oranı arttıkça hidroliğin kaynama noktası düşer. Uzun bir yokuş inişinde ya da art arda sert frenlemede ısınan hidrolik içinde buhar kabarcıkları oluşabilir; bu durumda pedal boşa gider ve fren etkisi ciddi biçimde azalır. Nem ayrıca kaliper, hortum ve ABS ünitesinde iç korozyona yol açar.
Üreticilerin büyük çoğunluğu hidroliği kilometreden bağımsız olarak yaklaşık 2 yılda bir değiştirmeyi önerir. Serviste hidroliğin su oranı test cihazıyla ölçülebilir. ABS ve ESP'li araçlarda hidrolik değişimi ve hava alma işlemi, gerekiyorsa teşhis cihazıyla ABS pompası çalıştırılarak yapılır.
Süngerimsi Pedal Uyarısı
Pedalın yumuşak, süngerimsi hissettirmesi veya basılı tutulduğunda yavaşça dibe inmesi; sistemde hava, hidrolik kaçağı ya da ana merkez arızası olabileceğini gösterir. Bu belirti fark edildiğinde araç trafiğe çıkmadan kontrol ettirilmelidir. Gerekirse araç oto kurtarıcı ile servise getirilmelidir.
Fren Kontrolü İçin Servise Başvurun
As Doğuş Otomotiv'de fren kontrolü; balata ve disk ölçümü, kaliper ve kılavuz pimlerinin serbestliği, hortumların durumu, hidroliğin su oranı ve el freni ayarı ile birlikte yapılır. Elektronik park freni bulunan araçlarda balata değişimi için kaliper motorunun teşhis cihazıyla servis konumuna alınması gerekir. Parçalar araç modeline uygun ölçüde yedek parça bölümümüzden temin edilir.
Fiat, Opel, Citroen, Kia ve diğer markaların fren işlemleri Ümraniye Dudullu'daki servisimizde yapılır. Ön düzenle ilgili sorunlar için motor mekanik sayfamıza da göz atabilirsiniz.
ETİKETLER
Ümraniye Özel Oto ServisDudullu Oto ServisKadosan Oto ServisBakım ve Onarım Ümraniye
