
Triger sistemi, krank mili ile eksantrik millerinin uyum içinde dönmesini sağlar; supapların doğru anda açılıp kapanması bu senkronizasyona bağlıdır. Günümüzdeki motorların büyük kısmı “girişimli” yapıdadır: Triger kayışı koptuğunda ya da zincir diş atladığında pistonlar açık kalan supaplara çarpar. Sonuç çoğu zaman eğilmiş supaplar, hasarlı silindir kapağı ve maliyetli bir motor onarımıdır. Bu nedenle triger bakımı, zamanı geldiğinde ertelenmemesi gereken işlemlerin başında gelir.
Triger Kayışı ile Zinciri Arasındaki Fark
Triger kayışı, kauçuk ve takviye liflerinden üretilir; sessiz çalışır, hafiftir ancak belirli bir kilometre veya yaş sonunda değiştirilmesi gerekir. Araç az kullanılsa bile kauçuk zamanla sertleşip çatladığı için yaş sınırı da önemlidir.
Triger zinciri metaldir ve motor yağı ile yağlanır. Çoğu üretici zincir için sabit bir değişim aralığı vermez; zincir, düzenli bakım yapılan bir motorda uzun süre çalışabilir. Ancak yağ değişimlerinin aksatılması, yanlış yağ kullanımı ve gergi arızaları zincirin uzamasına yol açar. Uzayan zincir, eksantrik zamanlamasını kaydırır ve sonunda diş atlayabilir.
Değişim Gerektiğini Gösteren Belirtiler
Kayışlı motorlarda arıza genellikle önceden belirti vermeden ortaya çıkar; bu nedenle aralıklara uymak belirti beklemekten daha doğrudur. Yine de şu işaretler kontrol gerektirir:
- Soğuk çalıştırmada birkaç saniye süren zincir şakırtısı veya metalik tıkırtı
- Triger kapağı tarafından gelen ıslık, vızıltı veya rulman sesi
- Kayış üzerinde çatlak, diş kaybı, lif ayrılması veya yağlanma
- Eksantrik ve krank konum sensörü uyumsuzluğuna ait arıza kodları (örneğin P0016 ve benzeri korelasyon kodları)
- Rölantide düzensizlik, ilk çalıştırmada zorlanma ve güç kaybı
Motor arıza lambasıyla gelen korelasyon kodları özellikle zincirli motorlarda zincir uzamasının erken işareti olabilir. Bu durumda teşhis cihazıyla eksantrik sapma değerleri okunarak zincirin durumu hakkında fikir edinilir.
Değişim Aralıkları Nasıl Belirlenir?
Değişim aralığı motorun tipine ve üretici bakım planına göre belirlenir; tek bir genel değer yoktur. Kayışlı motorlarda üreticiler genellikle hem kilometre hem de yıl sınırı verir ve hangisi önce dolarsa değişim yapılır. Aracın kullanım kılavuzu veya şasi numarasıyla sorgulanan bakım tablosu esas alınmalıdır.
Değişim sırasında yalnızca kayış değil, gergi ve avara rulmanları da yenilenir. Devirdaim pompası kayışla tahrik ediliyorsa aynı işlemde değiştirilmesi önerilir; çünkü sızdıran bir pompa yeni kayışı kısa sürede bozabilir. Zincir değişiminde de zincirle birlikte gergi, kızaklar ve dişliler kontrol edilip set halinde yenilenir.
Kayışın geçtiği bölgede yağ veya antifriz sızıntısı varsa önce bu sızıntının giderilmesi gerekir. Krank ve eksantrik keçelerinden sızan yağ, kauçuk kayışı yumuşatarak erken bozulmasına yol açar. Bu nedenle triger değişimi sırasında keçelerin durumu da kontrol edilir ve gerekiyorsa aynı işlemde yenilenir.
- Kullanım kılavuzundaki kilometre ve yıl sınırını not edin
- İkinci el alınan araçta son triger değişiminin faturasını isteyin; belge yoksa değişimi planlayın
- Değişimde kayış, gergi, rulman ve gerekiyorsa devirdaim pompasının set halinde yenilendiğinden emin olun
- Yapılan işlemi kilometresiyle birlikte kayıt altına aldırın
Örnekler: PureTech ve TSI Motorlar
PureTech Motorlarda Islak Kayış
Peugeot, Citroen ve Opel modellerinde kullanılan 1.0 ve 1.2 PureTech benzinli motorlarda triger kayışı motor yağının içinde çalışır; bu yapıya ıslak kayış denir. Bu motorlarda kayışın zamanla yağ içinde dağılması ve parçalarının yağ pompası süzgecini tıkayarak yağ basıncını düşürmesi bilinen bir sorundur. Üretici, ilk yıllarda verilen değişim aralığını sonradan kısaltmış ve kayış durumunun periyodik olarak ölçülmesini öngörmüştür. Bu motorlarda üreticinin belirttiği yağ normunun kullanılması ve yağ değişimlerinin aksatılmaması özellikle önemlidir. Güncel aralık model yılına göre farklılık gösterebildiği için aracınızın kaydına göre kontrol edilmelidir.
TSI Motorlarda Zincirden Kayışa
Volkswagen grubunun ilk nesil 1.2 TSI ve 1.4 TSI motorlarında (EA111 serisi) triger zinciri kullanılıyordu ve bu motorlarda zincir uzaması, soğuk çalıştırmada şakırtıyla kendini gösteren yaygın bir sorundu. Yaklaşık 2012'den itibaren geçilen EA211 serisi 1.0, 1.2, 1.4 ve 1.5 TSI motorlarda ise triger kayışı kullanılır. Yani aynı “TSI” adını taşıyan iki araçta triger sistemi tamamen farklı olabilir; Volkswagen, Audi, Seat ve Skoda modellerinde motor kodunun kontrol edilmesi bu yüzden önemlidir.
Benzer şekilde Renault'nun 1.5 dCi dizel motoru kayışlı, Fiat'ın 1.3 Multijet motoru ise zincirlidir. Toyota, Hyundai ve Kia'nın pek çok güncel benzinli motorunda da zincir tercih edilir.
Triger Değişimi İçin Doğru Adres
As Doğuş Otomotiv'de triger değişimi, motora özel ayar aparatlarıyla ve üreticinin sıkma değerlerine uyularak yapılır; işlem sonunda zamanlama teşhis cihazıyla doğrulanır. Ümraniye Dudullu'daki servisimizde Peugeot özel servis ve Volkswagen özel servis başta olmak üzere birçok marka için triger işlemleri yapılmaktadır. Motor onarımı hakkında ayrıntı için motor mekanik sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
ETİKETLER
Ümraniye Özel Oto ServisDudullu Oto ServisKadosan Oto ServisMotor Mekanik Ümraniye
